
پینترست چیست؟ تعریف دقیق در یک نگاه
پینترست (Pinterest) یک موتور جستجوی بصری پیشرفته و یک پلتفرم اکتشاف دیجیتال است که به کاربران اجازه میدهد ایدهها، پروژهها، محصولات و علاقهمندیهای خود را در قالب تصاویر و ویدیوهای کوتاهی به نام «پین» (Pin) کشف، ذخیره و دستهبندی کنند. برخلاف رسانههای اجتماعی سنتی که بر محور ارتباطات فردی و اشتراکگذاری روزمرگیها میچرخند، پینترست بستری برای برنامهریزی آینده و یافتن الهامهای خلاقانه است. کاربران در این شبکه به دنبال خرید ایده، دکوراسیون منزل، دستور پخت، مد و فشن و برنامهریزی برای رویدادها هستند. این پلتفرم با جذب بیش از ۶۰۰ میلیون کاربر فعال ماهانه، به یکی از قدرتمندترین منابع هدایت ترافیک ارگانیک به وبسایتها و فروشگاههای اینترنتی تبدیل شده است.
تاریخچه جامع پینترست: از یک ایده شکستخورده تا تالار بورس
پینترست داستان کلاسیک یک استارتاپ سیلیکون ولی است که از خاکسترهای یک ایده ناموفق متولد شد. این پلتفرم در اواخر سال ۲۰۰۹ توسط سه همبنیانگذار به نامهای بن زیبرمن (Ben Silbermann) که تحلیلگر سابق گوگل بود، پل سیارا (Paul Sciarra) کارآفرین و سرمایهگذار، و ایوان شارپ (Evan Sharp) طراح و معمار، پایهگذاری شد.
پیشزمینه و شکست اپلیکیشن Tote
در سال ۲۰۰۸، بن زیبرمن و پل سیارا شرکت توسعه نرمافزار خود را به نام Cold Brew Labs تاسیس کردند. اولین محصول آنها یک اپلیکیشن خرید موبایلی به نام Tote بود که کاتالوگهای چاپی فروشگاهها را به صورت دیجیتال در آیفون ارائه میداد. با این حال، Tote به دلیل نوپا بودن زیرساختهای پرداخت موبایلی در سال ۲۰۰۹ و آماده نبودن کاربران برای خرید آنلاین روی گوشی شکست خورد. اما زیبرمن متوجه یک رفتار کلیدی در کاربران شد: مردم لزوماً محصولات را نمیخریدند، بلکه آنها را ذخیره کرده و عکسهایشان را برای خود یا دیگران ایمیل میکردند تا بعداً به آنها دسترسی داشته باشند. این بینش جرقهای بود برای خلق پلتفرمی جدید که تماماً بر اساس «جمعآوری و کلکسیون کردن ایدهها» طراحی شود.
تولد پینترست و اولین نسخه
طرح اولیه پینترست در نوامبر و دسامبر ۲۰۰۹ ریخته شد. نام پینترست ترکیبی خلاقانه از دو کلمه Pin (پین یا سنجاق کردن) و Interest (علاقه) است که ایده اصلی چسباندن عکسها روی یک تخته مجازی را بازتاب میداد. در مارس ۲۰۱۰، اولین نسخه آزمایشی پینترست (Closed Beta) برای گروه کوچکی از دوستان و اعضای خانواده بنیانگذاران عرضه شد. روند ثبتنام در ابتدا کاملاً به صورت دعوتنامهای بود که حس انحصار و جذابیت خاصی برای کاربران اولیه ایجاد کرد.
نقاط عطف تاریخی و تکامل پلتفرم
در ادامه روند رشد این پلتفرم، نقاط عطف بسیار مهمی ثبت شدند که مسیر حرکت آن را برای همیشه تغییر دادند:
- سال ۲۰۱۱ (عرضه نسخه آیاواس و انفجار رشد): با انتشار نسخه آیفون این اپلیکیشن، نرخ دانلود فراتر از تصورات اولیه رفت و پینترست توسط مجله تایم به عنوان یکی از ۵۰ وبسایت برتر سال انتخاب شد. تعداد کاربران ماهانه این پلتفرم در این سال به ۱۰ میلیون نفر رسید.
- سال ۲۰۱۲ (دسترسی عمومی و خروج سیارا): ثبتنام در پینترست برای عموم آزاد شد و این وبسایت رکورد سریعترین رشد ترافیک ارگانیک را شکست. در همین سال، پل سیارا از مدیریت اجرایی خارج شد تا به عنوان مشاور در شرکت سرمایهگذاری Andreessen Horowitz فعالیت کند، هرچند که سهام خود را حفظ کرد.
- سال ۲۰۱۳ (معرفی پینهای تبلیغاتی): پینترست اولین محصول تجاری خود یعنی Promoted Pins را معرفی کرد تا برندها بتوانند در ازای پرداخت هزینه، محتوای خود را بیشتر در دید کاربران قرار دهند.
- سال ۲۰۱۵ (معرفی جستجوی بصری پینترست لنز): ابزار انقلابی Pinterest Lens راهاندازی شد. این فناوری دوربینمحور به کاربران اجازه میداد با عکاسی از اشیای واقعی، پینهای مرتبط با آن را پیدا کنند. در همین سال پینهای خریدنی (Buyable Pins) نیز کار خود را آغاز کردند.
- سال ۲۰۱۷ (خرید شرکت VGST): پینترست با خرید شرکت Visual Graph Search Technologies، فناوری یادگیری ماشین خود را ارتقا داد تا تصاویر را با دقت بیسابقهای اسکن و دستهبندی کند.
- سال ۲۰۱۹ (عرضه اولیه سهام یا IPO): در ۱۸ آوریل ۲۰۱۹، پینترست به یک شرکت سهامی عام تبدیل شد و با نماد PINS در بازار بورس نیویورک (NYSE) عرضه گردید. این عرضه اولیه ارزش شرکت را نزدیک به ۱۲.۷ میلیارد دلار برآورد کرد.
- سال ۲۰۲۱ (ورود به حوزه ویدیوهای کوتاه): معرفی پینهای ایدهمحور (Idea Pins) که یک فرمت چندصفحهای و ویدیویی برای سازندگان محتوا بود، پاسخی به موج شبکههای ویدیویی مانند تیکتاک به شمار میرفت.
- سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ (تغییر در رهبری و جهش در هوش مصنوعی): در سال ۲۰۲۲، بیل ردی (Bill Ready)، مدیر سابق بخش بازرگانی گوگل، به عنوان مدیرعامل پینترست منصوب شد. این جابهجایی سیگنالی قوی برای تمرکز کامل پینترست بر تجارت اجتماعی (Social Commerce) بود. در مارس ۲۰۲۶، شرکت مدیریت سرمایه الیوت (Elliott Investment Management) با سرمایهگذاری استراتژیک ۱ میلیارد دلاری و راهاندازی برنامه بازخرید سهام ۳.۵ میلیارد دلاری، جایگاه خود را به عنوان یکی از بزرگترین مالکان تأثیرگذار پینترست تثبیت کرد. همچنین پینترست با ادغام عمیق مدلهای هوش مصنوعی اختصاصی، سیستمهای شخصیسازی تبلیغات عملکردی و فیلترهای شمولگرایانه (مانند جستجو بر اساس رنگ پوست و الگوی مو) را به سطح بیسابقهای ارتقا داد.
ساختار مالکیت پینترست: چه کسی این پلتفرم را کنترل میکند؟
امروز پینترست (Pinterest, Inc.) یک شرکت مستقل و عمومی است و تحت مالکیت هیچیک از غولهای بزرگ فناوری قرار ندارد. ساختار سهامداری این شرکت به طور عمده میان موسسات سرمایهگذاری بزرگ تقسیم شده است. طبق آخرین دادههای مالی، نزدیک به ۸۵ درصد سهام پینترست در اختیار غولهای سرمایهگذاری مانند گروه ونگارد (Vanguard Group)، بلکراک (BlackRock) و هولدینگ الیوت (Elliott) قرار دارد. مابقی سهام به سهامداران خرد و اعضای داخلی شرکت (موسسان و مدیران ارشد) تعلق دارد. بر خلاف بسیاری از شرکتهای فناوری که بنیانگذارانشان حق رای فوقالعاده بالایی دارند، پینترست از ساختار تککلاسی سهام استفاده میکند، به این معنی که تصمیمگیریهای کلان مستقیماً با میزان مالکیت سهام توسط موسسات سرمایهگذاری بزرگ هماهنگ است.
اکوسیستم و ویژگیهای کلیدی پینترست
برای درک کامل پینترست، باید با بخشهای سازنده اکوسیستم آن آشنا شویم. هر یک از این بخشها کارکرد خاصی در جذب مخاطب و هدایت ترافیک دارند:
۱. پینها (Pins)
پینها هسته اصلی محتوای پینترست هستند. هر پین شامل یک تصویر یا ویدیو، توضیحات متنی و از همه مهمتر، یک لینک خروجی مستقیم است. انواع اصلی پین عبارتند از:
- پینهای استاندارد (Standard Pins): تصاویر ثابتی که ایده یا محصولی را نشان میدهند و کاربران را به سایت هدف هدایت میکنند.
- پینهای ویدیویی (Video Pins): ویدیوهای کوتاهی که به خصوص در حوزههای آموزشی، آشپزی، آرایشی و صنایع دستی بسیار محبوب هستند.
- پینهای غنی (Rich Pins): این پینها به صورت خودکار اطلاعات زنده و پویایی را از وبسایت مبدا استخراج و روی پین نمایش میدهند. ریچ پینها انواع مختلفی دارند مانند پینهای محصول (نمایش قیمت لحظهای و موجودی کالا)، پینهای دستور غذا (نمایش مواد اولیه و زمان پخت) و پینهای مقاله (نمایش نام نویسنده و خلاصه مطلب).
۲. بردها (Boards)
بردها مانند پوشههای دستهبندی روی یک دیوار مجازی هستند. کاربران پینهای مرتبط با یک موضوع خاص را در یک بورد مشترک ذخیره میکنند (مثلا بورد دکوراسیون اتاق خواب یا بورد استایل پاییزی). بوردها میتوانند عمومی باشند تا دیگران نیز آنها را دنبال کنند، یا به صورت بوردهای مخفی (Secret Boards) خصوصی باقی بمانند.
۳. لنز پینترست (Pinterest Lens)
یک فناوری جستجوی بصری بسیار دقیق که به کمک دوربین گوشی، اشیاء پیرامون شما (مانند یک مبل یا یک مدل کفش) را اسکن کرده و بردهای حاوی تصاویر مشابه یا فروشگاههای ارائهدهنده آن کالا را پیدا میکند.
۴. بخش آنالیتیکس و ترندها (Pinterest Analytics & Trends)
ابزاری حیاتی برای بازاریابان که رفتارهای جستجوی کاربران را به صورت دادههای عددی دقیق نشان میدهد. با استفاده از بخش Trends پینترست، میتوانید متوجه شوید که در هر فصل سال، چه کلمات کلیدی و چه موضوعاتی در کشورهای مختلف بیشترین تقاضا را دارند.
پینترست چطور کار میکند؟ مکانیزم الگوریتم و سئو
پینترست در اصل یک موتور جستجو است که به جای متن، بر تصاویر و الگوهای بصری تمرکز دارد. الگوریتم پینترست برای رتبهبندی پینها از چهار فاکتور حیاتی استفاده میکند:
- کیفیت دامنه (Domain Quality): پینترست وبسایتهایی را که پینها به آنها لینک داده شدهاند بررسی میکند. دامنههایی که فعالیت منظم دارند، پینهای غنی (Rich Pins) را فعال کردهاند و ترافیک باکیفیتی دارند، رتبه بالاتری در نتایج جستجو کسب میکنند.
- کیفیت پین (Pin Quality): میزان محبوبیت یک پین بر اساس تعداد دفعاتی که کاربران آن را باز کردهاند، ذخیره (Save) کردهاند یا روی لینک آن کلیک کردهاند سنجیده میشود. پینهای باکیفیت به صورت مداوم به کاربران بیشتری پیشنهاد داده میشوند.
- ارتباط موضوعی (Topic Relevance): الگوریتم پینترست تصویر پین را با استفاده از هوش مصنوعی اسکن کرده و متون موجود در عنوان، توضیحات، تگها و حتی تگ Alt تصویر را تحلیل میکند تا متوجه شود این پین دقیقاً به چه موضوعی مرتبط است.
- اعتبار پینکننده (Pinner Quality): فعالیت مستمر و منظم حساب کاربری شما بسیار مهم است. پینترست حسابهایی را که به طور منظم پینهای تازه و خلاقانه منتشر میکنند، به عنوان منابع معتبر شناسایی کرده و دسترسی (Reach) آنها را بهبود میبخشد.
به این ترتیب، اصول بهینهسازی در پینترست شباهتهای بسیاری به اصول بهینهسازی در گوگل دارد تا پلتفرمهای تعاملی مانند اینستاگرام. پایداری ترافیک در پینترست شگفتانگیز است؛ عمر مفید یک پست در اینستاگرام حدود ۲۴ تا ۴۸ ساعت است، اما یک پین بهینهسازی شده در پینترست میتواند تا ماهها و حتی سالها پس از انتشار، ترافیک ارگانیک مداومی را به سمت سایت شما هدایت کند.
چه کسانی و با چه هدفی از پینترست استفاده میکنند؟
درک مخاطبان پینترست برای هر کسبوکاری ضروری است. این پلتفرم از نظر روانشناسی رفتاری کاربران تفاوتهای عمیقی با سایر پلتفرمها دارد:
- قصد خرید بسیار بالا (High Purchase Intent): مردم به اینستاگرام میروند تا دوستان خود را ببینند یا سرگرم شوند، اما به پینترست میروند تا برای آینده برنامهریزی کنند و ایده بگیرند. این به معنای آمادگی بسیار بالای کاربران برای خرید است. طبق آمارهای رسمی، درصد زیادی از کاربران پینترست فرآیند خرید خود را از جستجو در این سایت آغاز میکنند.
- دادههای جمعیتی پویا: اگرچه از نظر تاریخی بخش عمدهای از کاربران پینترست را زنان تشکیل میدهند، اما سهم مردان و به خصوص نسل جدید (Z) به سرعت رو به افزایش است. حوزههایی مانند استایل مردانه، معماری، تکنولوژی و عکاسی رشد خوبی را تجربه میکنند.
- تمرکز بر ایده و الهام، نه سلبریتیها: در پینترست کاربران به دنبال نام برند یا افراد مشهور نیستند، بلکه کلمات کلیدی عام مانند «دکوراسیون مدرن آشپزخانه» یا «استایل راحتی فرودگاهی» را جستجو میکنند. این ویژگی به کسبوکارهای کوچک و نوپا فرصتی بینظیر میدهد تا بدون داشتن بودجههای کلان، در کنار برندهای بزرگ دیده شوند.
جدول مقایسه جامع: پینترست در برابر اینستاگرام و تیکتاک
برای درک بهتر جایگاه پینترست در سبد بازاریابی دیجیتال شما، مقایسه زیر ساختار ترافیکی و تعاملی این پلتفرم را با رقبای بزرگش نشان میدهد:
| ویژگی کلیدی | پینترست (Pinterest) | اینستاگرام (Instagram) | تیکتاک (TikTok) |
|---|---|---|---|
| مدل اصلی پلتفرم | موتور جستجوی بصری / ابزار برنامهریزی | شبکه اجتماعی تعاملی / تولید محتوای چندرسانهای | پلتفرم سرگرمی و ویدیوی کوتاه |
| عمر مفید محتوا | بسیار طولانی (چندین ماه تا چندین سال) | کوتاه (۲۴ الی ۴۸ ساعت، ریلز تا چند هفته) | بسیار کوتاه (چند روز اول پس از انتشار) |
| قدرت هدایت ترافیک | بسیار بالا (هر پین دارای لینک مستقیم خارجی است) | محدود (لینک در بیو یا استیکر استوری) | بسیار محدود (لینک تک در بیو برای حسابهای خاص) |
| تمرکز الگوریتم | کلمات کلیدی، کیفیت دامنه و شباهت بصری تصاویر | نرخ تعامل سریع، ارتباطات کاربر و ترندهای ریلز | زمان تماشای ویدیو (Watch-time) و تعامل فعال |
| رفتار مخاطب | جستجوی هدفمند برای خرید یا برنامهریزی آینده | سرگرمی، ارتباط با دوستان و تماشای اینفلوئنسرها | مصرف سریع محتوای طنز، ترندها و سرگرمی ویدیویی |
چکلیست بهینهسازی و سئوی ارگانیک پینترست
برای شروع قدرتمند و بهینهسازی حساب خود در پینترست، مراحل زیر را گامبهگام پیادهسازی کنید:
- تبدل حساب به تجاری (Business Account): حساب خود را به حالت بیزینس تغییر دهید تا به ابزار آنالیتیکس دسترسی یابید و بتوانید دامنه وبسایت خود را تایید (Claim) کنید.
- تایید دامنه (Claim Website): وبسایت خود را به پینترست متصل کنید. این کار به الگوریتم نشان میدهد شما مالک معتبر محتوا هستید و کیفیت دامنه شما را ارتقا میدهد.
- فعالسازی ریچ پینها (Rich Pins): بسته به نوع سایت خود، متادیتاهای ریچ پین را پیادهسازی کنید تا قیمتها یا جزئیات مطالب به صورت خودکار بهروزرسانی شوند.
- تحقیق کلمات کلیدی (Keyword Research): کلمات کلیدی مرتبط با حوزه خود را در نوار جستجوی پینترست تایپ کنید و عبارات پیشنهادی (Auto-complete) را یادداشت نمایید.
- بهینهسازی عنوان و توضیحات پین: کلمات کلیدی اصلی را در ۱۰۰ کاراکتر اول عنوان پین و ۵۰۰ کاراکتر توضیحات به صورت طبیعی بنویسید.
- طراحی با نسبت ۲:۳ (تصاویر عمودی): تصاویر پین خود را با ابعاد استاندارد عمودی مانند ۱۰۰۰ در ۱۵صفحه پیکسل طراحی کنید. تصاویر افقی در پینترست بازخورد بسیار ضعیفی دارند.
- استمرار در انتشار (Fresh Pins): روزانه یا به صورت منظم پینهای جدید منتشر کنید. پینترست تصاویر جدید را به بازنشر تصاویر قدیمی ترجیح میدهد.
رابطه پینترست با سایر پلتفرمهای دیجیتال
برای پیادهسازی یک استراتژی بازاریابی ۳۶۰ درجه، باید بدانید پینترست چگونه در کنار سایر شبکهها قرار میگیرد. اگر تمرکز شما بر محتوای متنی کوتاه است، میتوانید راهنمای جامع شبکه اجتماعی تردز یا بررسی کامل شبکه اجتماعی X (توییتر) را مطالعه کنید. همچنین، برای مقایسه ساختار الگوریتمی پینترست با غولهای ویدیو و تصویر، حتماً مطالب مربوط به الگوریتم اینستاگرام در سال ۱۴۰۵ و آشنایی کامل با تیکتاک را بررسی کنید تا درک عمیقتری از تفاوت توزیع ارگانیک محتوا به دست آورید.
سرویسهای تعاملی پینترست: تحلیل فنی، مزایا و ریسکهای واقعی
بسیاری از برندها و تولیدکنندگان محتوا برای سرعت بخشیدن به روند رشد اولیه و جلب توجه الگوریتم پینترست، از سرویسهای کمکی شبکههای اجتماعی استفاده میکنند. در فروشگاه «میومیو»، ما خدمات متنوعی را برای این پلتفرم ارائه میدهیم:
- ترافیک پینترست برای بهبود بازدید وبسایت شما از طریق پینها.
- ذخیره پینترست جهت فرستادن سیگنال محبوبیت پین به الگوریتم رتبهبندی.
- فالوور پینترست برای ایجاد نمایه اولیه معتبرتر و افزایش اعتماد مخاطبان جدید.
ریسکها و محدودیتها: با خودمان صادق باشیم
تعهد ما در «میومیو» بر صداقت کامل با مشتریان استوار است. خدمات تعاملی پینترست به عنوان یک کاتالیزور اولیه عمل میکنند و نباید به عنوان تنها استراتژی رشد شما در نظر گرفته شوند. قبل از خرید، نکات فنی و ریسکهای زیر را با دقت مطالعه کنید:
- عدم تضمین بازنشانی (No Refill | No Cancel): تمامی سرویسهای پینترست ما از جمله لایک، ذخیره، فالوور و ترافیک فاقد گارانتی جبران ریزش (No Refill) و غیرقابل لغو (No Cancel) پس از ثبت سفارش هستند. در صورت بروز هرگونه نوسان یا ریزش در آمار پلتفرم، امکان جبران یا بازگشت وجه وجود ندارد.
- ریسکهای امنیتی و جریمه الگوریتمی: پینترست به طور مستمر سیستمهای امنیتی خود را برای شناسایی الگوهای ترافیکی غیرعادی بهروزرسانی میکند. اگر پینهای شما به یکباره حجم عظیمی از تعاملات غیرارگانیک دریافت کنند، این احتمال وجود دارد که پینترست دامنه شما را فیلتر کرده یا حساب کاربری را محدود کند. هیچ پلتفرمی در دنیا نمیتواند ادعای امنیت ۱۰۰ درصد یا ایمنی کامل در برابر فیلترینگ را داشته باشد.
- نیاز مبرم به بهینهسازی ارگانیک: خرید فالوور یا سیگنال ذخیره بدون بهینهسازی سئو، تولید تصاویر عمودی باکیفیت و انتشار مستمر پینهای تازه، هیچ تاثیری روی رشد طولانیمدت شما نخواهد داشت. این سرویسها صرفاً محرکهای کوچکی برای شروع کار هستند و ستون اصلی موفقیت شما، محتوای ارزشمند و سئوی قوی است.
جمعبندی
پینترست فراتر از یک شبکه اجتماعی ساده، یک موتور جستجوی تصویرمحور و ابزاری قدرتمند برای بازاریابی اینترنتی است. ماندگاری طولانیمدت محتوا، حجم بالای ترافیک ورودی به وبسایتها و قصد خرید فوقالعاده کاربران، آن را به بهشتی برای فروشگاههای آنلاین و وبلاگنویسان تبدیل کرده است. برای موفقیت در این پلتفرم، تمرکز خود را روی سئو، استفاده از تصاویر باکیفیت و انتشار منظم پینهای جدید بگذارید. در صورت نیاز به سرعت بخشیدن به این فرآیند، میتوانید از ابزارهای کمکی و سرویسهای باکیفیت «میومیو» استفاده کنید، به شرط آنکه همواره اصول بهینهسازی ارگانیک را در اولویت اول خود قرار دهید.
سوالات متداول
آیا پینترست در سال ۱۴۰۵ هنوز ارزش سرمایهگذاری دارد؟
بله، با عبور پینترست از مرز ۶۰۰ میلیون کاربر فعال ماهانه و تمرکز ویژه آن بر ابزارهای پیشرفته تجارت الکترونیک و تبلیغات مبتنی بر هوش مصنوعی، این پلتفرم یکی از پایدارترین و کمهزینهترین منابع جذب ترافیک هدفمند برای وبسایتها است.
تفاوت اصلی پینترست با اینستاگرام چیست؟
اینستاگرام بر تعاملات اجتماعی، اشتراکگذاری لحظهای و ایجاد ارتباط با کاربران تمرکز دارد و محتوا در آن عمر کوتاهی دارد. در مقابل، پینترست یک موتور جستجوی بصری برای برنامهریزی آینده است که هر محتوای آن مستقیماً به یک وبسایت لینک میشود و عمر مفید پینها در آن میتواند تا چندین سال ادامه یابد.
چرا پینهای من ترافیک دریافت نمیکنند؟
مهمترین دلایل عدم دریافت ترافیک عبارتند از: عدم استفاده از تصاویر عمودی با نسبت ۲:۳، ضعف در بهینهسازی کلمات کلیدی در عنوان و توضیحات پین، فعال نبودن ریچ پینها، متصل نبودن وبسایت به حساب تجاری، یا کیفیت پایین بصری تصاویر.
آیا سرویسهای خرید فالوور و ذخیره پینترست ایمن هستند؟
این سرویسها میتوانند در ابتدای کار سیگنالهای مثبتی به الگوریتم ارسال کنند، اما هیچگاه امنیت ۱۰۰ درصدی ندارند. پینترست دارای الگوریتمهای هوشمندی است که رفتارهای غیرعادی را رصد میکند. استفاده بیش از حد و بدون پشتوانه محتوای ارگانیک میتواند منجر به فیلتر شدن دامنه یا حساب کاربری شود. این سرویسها در «میومیو» فاقد گارانتی جبران ریزش (No Refill) هستند.
منابع و مراجع

نویسنده، تیم تولید محتوا
تو تیم محتوای میومیو مینویسم و بیشتر با استراتژیِ رشد و ساختِ محتوا سر و کار دارم: اینکه چطوری چیزی بسازی که مخاطب سیوش کنه و برای بقیه بفرسته. معمولاً مطالبم پر از مثال و چکلیسته که راحت بتونی پیادهشون کنی.


